Elestiaal kwarts

Elestiaal kwarts ontstaat in hydrothermale holtes diep in de aardkorst, waar silica-rijk water onder invloed van temperatuur- en drukveranderingen langzaam kristalliseert. In tegenstelling tot gewone kwartsgroei verloopt dit proces onregelmatig: periodes van kristalgroei worden herhaaldelijk onderbroken doordat delen van het kristal weer gedeeltelijk oplossen. Wanneer de omstandigheden opnieuw veranderen, groeit het kwarts verder over het bestaande oppervlak heen.

Door dit afwisselend oplossen en aangroeien ontstaat een zogenoemde skelet- of etsgroei. De kristallen ontwikkelen geen gladde vlakken maar trapsgewijze structuren, kleine secundaire puntjes en soms vertakkingen. Oude groeifasen blijven zichtbaar als terrassen, richels en interne holtes waarin vaak mineralen of vloeistoffen worden ingesloten. Hierdoor krijgt elestiaal kwarts zijn complexe, gelaagde opbouw en karakteristieke “gerimpelde” uiterlijk.

Dit type kristal vormt zich meestal in de latere fasen van hydrothermale systemen, wanneer de chemische samenstelling van de oplossing sterk schommelt en het kristal meerdere keren oplost en opnieuw uitkristalliseert. De naam elestiaal kwarts komt uit de kristallenhandel en verwijst naar het bijzondere, gelaagde uiterlijk van het kristal, met terrassen en kleine puntjes die ontstaan door herhaald oplossen en opnieuw aangroeien tijdens de vorming. Het gaat niet om een aparte mineraalsoort maar om een specifieke groeivorm van kwarts. Omdat het uiterlijk zo opvallend is, bestaan er meerdere handelsnamen naast elkaar, zoals skeletkwarts, jacarékwarts of alligator quartz — allemaal verwijzingen naar dezelfde trapsgewijze structuur die aan schubben of lagen doet denken.